We groeien als we aangaan wat we eigenlijk willen vermijden

0

Afgelopen donderdag was ik gastspreker op een middag van ambulant hulpverleners. De organisatie heeft het groots aangepakt. In een theater in hartje Den Haag mag ik hen laten delen in ‘mijn’ onderwerpen; positionering en empowerment.

Die middag rijd ik met veel zin naar Den Haag. Gezonde spanning reist met mij mee. Ik realiseer me tijdens deze rit dat ik mezelf, door deze uitnodiging aan te nemen, blootstel aan een setting die buiten mijn comfortzone ligt. Ik troost mezelf met de gedachte dat juist in deze zone altijd groeikansen liggen. En ik houd wel van uitdagingen, hoewel ik er ook het liefst hard schreeuwend voor wegren. Mezelf op het scherpst van de snede.

Comfortabel voel ik me inmiddels wel voor en met middelgrote groepen. Vele trainingen en workshops verder, heb ik geleerd dit leuk te vinden. De uitnodiging voor deze middag betreft echter een theater met het podium op de grond en vele toeschouwers die in een podiumopstelling ver boven mij uittornen. Over positionering gesproken. Om het nog wat aan te scherpen; stel je een donkere zaal voor met spotlights op Moi en zij in de veiligheid van het gedempte licht.

Over het onderwerp hoef ik me geen zorgen te maken. De ervaring en het geloof ten aanzien van dit thema, is groot. Ik stel me bescheiden op als ik zeg dat het ‘slechts’ mijn verhaal is. Dat er vele verhalen over hetzelfde onderwerp ook waar zijn. Mijn geloof in dit verhaal over empowerment in combinatie met positionering, is echter zo sterk dat ik het graag deel. Mogelijk deel ik dit verhaal ooit op inhoud, nu wil ik het vooral beperken tot het proces. Het verloop van deze middag.

Vanaf seconde 1 stel ik mij in deze presentatie kwetsbaar op. Ik vertel ze over de voorbereiding. Over hoe paradoxaal het eigenlijk is om te vertellen over empowerment en positionering als de context waarin ik het vertel, eigenlijk niet representeert waar ik voor sta; namelijk dat wij als hulpverleners ‘slechts’ het proces faciliteren terwijl onze cliënten verantwoordelijk zijn voor de inhoud. Die middag is het publiek zogezegd mijn cliënt dus ik streef ook die middag naar een zo groot mogelijke interactie.

Dat heb ik geweten. Het eerste uur gaat goed, er is een mooie wisselwerking tussen de zaal en hetgeen ik vertel. Het filmpje over ‘waarderend kijken en luisteren’ wordt met een glimlach ontvangen en mijn liefde voor mijn werk is duidelijk voelbaar door het verhaal heen, zo hoor ik achteraf van een aantal mensen.

Na de pauze is bedacht dat ik samen met een aantal acteurs casuïstiek ga uitspelen. Eigenlijk doe ik dat nooit. Niet omdat ik mezelf niet wil laten zien daarin, maar de ervaring heeft geleerd dat het ontmoedigend kan werken voor (beginnende) professionals. Storende gedachten als ‘dat lukt mij nooit’ of ‘daar moet je wel heel veel ervaring voor hebben’ representeert niet het empowermentprincipe. Daarbij ben ik er niet op uit om te laten zien wat ik wel of niet kan. Ik wil dat mensen naar huis gaan met het een versterkt gevoel dat bepaalde vaardigheden ook voor hen zijn weggelegd. Daarin werkt coaching beter dan modeling.

Maar goed, aangezien ik toch al buiten mijn comfortzone zit, kan ik dit ook wel eens wagen. Mogelijk iets te hoogmoedig, optimistisch en al wat meer zij.

De bedoeling is dat ik zo nu en dan het spel stilzet en vanuit metaniveau – erboven hangend – samen met het publiek, kijk wat er gebeurt op het gebied van empowerment en posionering. Ik merk bij mezelf wel dat ik erin moet komen maar voor mij is deze basishouding zo vanuit ‘(on)bewuste bekwaamheid’ dat het eigenlijk vanzelf gaat. Ik schakel, kader af, stel me meerzijdig partijdig op en  zorg dat iedereen de aandacht krijgt die hij/zij vraagt. Ik ben me tijdens dit ‘optreden’ bewust van mijn basishouding en de methodisch kaders die ik gebruik. Tenslotte realiseer ik me dat ik straks iets te bespreken heb met de toehoorders.

Bij de eerste keer stopzetten ‘freezen’ krijg ik eigenlijk onmiddellijk commentaar uit de zaal. Ik kan de toehoorders niet zien maar horen des te meer. Mijn herinnering is mogelijk wat vertekend in de loop der dagen, maar wat er gebeurde op dat moment is dat mensen elkaar vooral versterkten in negatieve feedback.

Ik blijf vragen stellen, ze meenemen in het proces van de interventies, geef aan  dat er geen goed of fout is maar dat het in deze gaat om empowerment en positionering. Gaandeweg lijken de negatieve commentaren zich op te stapelen –hoewel ik vermoed dat het vooral om een kleine groep van dezelfde mensen gaat maar dat weet ik niet zeker vanwege het donker – en neem de suggesties (of voor wat ik maar als suggesties aannam) mee om nieuwe interventies uit de zetten.

De acteurs doen het voortreffelijk en spelen de situatie realistisch uit. Een toehoorder uit het publiek wilde de opstelling van het gezin anders en ik laat het toe om te kijken wat er gebeurt. Ik vertel haar nog wel dat ik blij ben dat de acteurdochter naast acteurvader zit aangezien dat het patroon fysiek doorbreekt van ‘het bondje’ tussen moeder en dochter. Het is tegen dovemansoren.

Ik zou liegen als ik zeg  dat deze feedback geen invloed had in hoe ik na elke plenaire nabespreking weer terug ging in mijn rol van therapeut. Ik voelde mijn zelfvertrouwen afnemen en even schoot door mijn hoofd ‘stel nou dat ik de cliënt was geweest. Ik was waarschijnlijk op mijn volgende afspraak niet meer op komen dagen’.

Ik hoef mijn eigen kennis en kunde in dit proces niet aan de orde te stellen. Mijn onzekerder worden refereert uiteraard aan dat kleine stemmetje dat altijd zegt ‘heb ik het goed gedaan of had ik het nog anders kunnen doen’. En dat is maar goed ook. Want wat als ik mezelf geen vragen meer stel? Mezelf niet evalueer en altijd maar blijf doen wat ik gewend ben? Dan ontwikkel ik een beperkte visie over mijn werk en mijn houding daarin en zal ik iedereen die het anders doet, van negatieve feedback voorzien.

Ik heb die middag laten zien dat positioneren betekent dat je uit de machtstrijd blijft door vragen te stellen, accepterend te zijn en niet te oordelen. Ik heb laten zien dat positioneren in de hulpverlening betekent dat je je bescheiden opstelt, dat ieder recht heeft op zijn eigen verantwoordelijkheid (dus wij nemen het niet over en vertellen de ander niet hoe we het moeten doen) en dat positioneren betekent dat je je professioneel opstelt (dat je weet wat je doet en je bewust bent waarom je dat doet).

Ik ben die middag geRAAKt door wat er op betrekkingsniveau gebeurt. Het merendeel laat mij weten genoten te hebben en veel gezien en gehoord te hebben. In het persoonlijk contact met mij. Achteraf. Mooie feedback over wat ze die middag geleerd hadden. Hoe het hen aan het denken heeft gezet over hoe ze hun gesprekken voeren. Zij staan open en willen leren. Degenen die mij negatieve feedback hebben gegeven, heb ik niet meer gezien of gesproken. Jammer.

Graag wil ik binnenkort weer een dergelijke presentatie geven, met alles erop en eraan. Ik ga het opnieuw aan ook al zegt elke vezel in mijn lijf dat ik het liever niet aanga. Ik heb echter  weer veel geleerd over mezelf en anderen en ben bevestigd in hoe belangrijk het is stil te staan bij onze basishouding, de keuzes ten aanzien van positioneren en het empoweren van de mensen die onze hulp vragen.

Deel via:

Over de auteur

Barbara Veldt

Trainer en Coach: Organisatie coaching; Team coaching; Loopbaan coaching; Executive coaching 06 16 01 81 38

Reageer

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.